Menu

Kako je nastao 8. mart Dan žena

8-mart

Međunarodni dan žena koji se obeležava 8. marta svake godine predstavlja praznik kojim se slave ekonomska, politička i društvena dostignuća pripadnica ženskog pola.

Razlog zbog koga se ženska prava ističu izvan uobičajnog koncepta ljudskih prava je taj što su žene kroz istoriju, a delom i danas, bile ili su (na nekim mestima) i dalje lišene određenih prava koje uživaju muškarci. Kao razlog za to se najčešće navode biološke razlike između polova, ali ih mnoge savremene društvene teorije objašnjavaju veštački nametnutim rodnim razlikama.

Kako je došlo do toga da se baš 8. mart proglasi Danom žena i kada je prvi put obeležen?Početak 20. veka predstavljao je period brze industrijalizacije i ekonomske ekspanzije. S druge strane, uslovi rada radnika u fabrikama bili su vrlo loši, što je često dovodilo do izbijanja radničkih protesta. Osmog marta 1857. godine, žene zaposlene u tekstilnoj industriji u Njujorku izašle su javno da demonstriraju. One su takođe protestovale zbog loših uslova rada i niskih plata. Ove demonstracije je rasterala policija, ali su iste ove žene dva meseca kasnije osnovale sindikat, pa su protesti na isti datum, 8. mart, nastavljeni i narednih godina, od kojih je najpoznatiji bio protest iz 1908. godine. Tog dana je 15.000 žena marširalo kroz Njujork tražeči kraće radno vreme, bolje plate i pravo glasa. Dve godine kasnije, 1910. u Kopenhagenu, u organizaciji Socijalističke Internacionale, održana je prva međunarodna ženska konferencija. Ona je ustanovila „Međunarodni dan žena“ na predlog Klare Cetkin (nem. Clara Zetkin, Eißner; 5. jul 1857 – 20. jun 1933.), uticajne nemačke političarke i borca za ženska prava.

Već naredne godine, Međunarodni dan žena obeležen je od preko milion ljudi u Austriji, Danskoj, Nemačkoj i Švajcarskoj. U narednim godinama, ovaj praznik su počeli da prihvataju i u drugim državama, a danas se obeležava u preko sto zemalja širom sveta.

Međutim, u mnogim državama, pretežno bivšim komunističkim, Međunarodni dan žena, tzv. Osmi mart je izgubio svoju ideološku osnovu i postao prilika za muškarce da iskazuju svoju ljubav i poštovanje prema ženama, posluživši kao pandan Danu majki i danu Sv. Valentina koji postoje u zapadnim državama, jer se uglavnom obeležavao cvećem i poklonima. U nekim komunističkim državama proglašen je i državnim praznikom.

Na Zapadu se sa obeležavanjem Međunarodnog dana žena gotovo prestao 30-ih godina XX veka, delom i zbog toga što su ga povezivali s komunizmom, ali je 60-ih godina ponovo obnovljeno. Godine 1975. koja je proglašena Međunarodnom godinom žene, Ujedinjene nacije (UN) su službeno počele da ga obeležavaju. Danas mnoge organizacije u svetu obeležavaju Međunarodni dan žena, a neke od njih nastoje da se izbore za to da se proširi i na zemlje u kojima se još uvek ne obeležava.

Nažalost, značenje i smisao Međunarodnog dana žena su danas prilično ispražnjeni i izmenjeni pa ga mnoge žene više i ne doživljavaju kao „svoj“ dan. Osmi mart je prestao da bude poziv ženama da se bore za svoja prava, već predstavlja dan kada muškarci izražavaju posebnu „pažnju“ prema njima, poklanjaju im cveće, kupuju poklone, izvode na večeru i sl. Štaviše, pretvorio se u svoju suprotnost, jer se slavi kao dan kada treba pružiti pažnju ženi koja nas je rodila, othranila, vaspitala, i više liči na neki paganski praznik boginji-majci plodnosti i zaštitnici porodice, umesto na podsećanje na dan kada su žene odlučile da se bore za svoja prava. Osmi mart, ipak, kao što se iz izloženog može videti, ima mnogo dublji, revolucionarniji i humaniji karakter od današnjeg potpuno ispraznog značenja.

Izvor: svetnauke.org

Zanimljivosti

Prev Next

Mačak preživio pranje u veš mašini!

01-08-2016 Hits:1474 Zanimlivosti

Mačak preživio pranje u veš mašini!

Bobi iz Notigema u Engleskoj upao u mašinu za veš, preživeo je pranje na 60 stepeni i centrifugu"i tako iskoristio jedan od devet života" Bobi je kandidat za nagradu PSDA "Životinja...

Budućnost javnog gradskog prevoza

31-05-2016 Hits:1053 Zanimlivosti

Budućnost javnog gradskog prevoza

U Kini je predstavljena maketa takozvanog izdignutog autobusa koji bi mogao da bude jedno od jeftinijih rešenja za prevazilaženje saobraćajnih gužvi u velikim gradovima te zemlje i smanjenje zagađenja vazduha. Tendencija...

Proljeće je pravo vrijeme za ljubav

24-03-2016 Hits:1323 Zanimlivosti

Proljeće je pravo vrijeme za ljubav

Ako se ovih dana osećate usamljeno, jer nemate nikoga prema kome gajite posebna osećanja, ništa se ne brinite! Naučno je dokazano da proleće predstavlja pravo vreme za ljubav! “Zaljubljivost u ovo...

Najpoznatije žene u srpskoj istoriji

10-03-2016 Hits:1441 Zanimlivosti

Najpoznatije žene u srpskoj istoriji

U vremenima kada su se uloge žena znatno razlikovale od današnjih i kada je sloboda djelovanja žene bila veoma sužena, one su ipak bile dovoljno jake i hrabre da se...

Kako je nastao 8. mart Dan žena

08-03-2016 Hits:1094 Zanimlivosti

Kako je nastao 8. mart Dan žena

Međunarodni dan žena koji se obeležava 8. marta svake godine predstavlja praznik kojim se slave ekonomska, politička i društvena dostignuća pripadnica ženskog pola. Razlog zbog koga se ženska prava ističu izvan...

Zašto ljudi leže kod psihologa?

04-03-2016 Hits:1045 Zanimlivosti

Zašto ljudi leže kod psihologa?

Vidjeli ste ovo sigurno u mnogim filmovima i serijama kada ljudi odu na seansu kod psihoanalitičara... Na sajtu "Quora" pitanje zašto pacijenti leže na kauču kada odu kod psihologa je izazvalo...

Ove riječi se ne mogu prevesti ni na jedan jezik

24-02-2016 Hits:1036 Zanimlivosti

Ove riječi se ne mogu prevesti ni na jedan jezik

Uprkos globalizaciji i činjenici da sve više ljudi uči strane jezike, i dalje postoje riječi koje se ne mogu prevesti ni na jedan strani jezik. To ne bi trebalo da nas...

Narodna vjerovanja o ljubavi

16-02-2016 Hits:1921 Zanimlivosti

Narodna vjerovanja o ljubavi

Pred vama su neka od narodnih vjerovanja vezanih za ljubav. - Kada se dvoje sudare glavama u želji da nešto podignu, zavoljeće se. – Ako uvijek pojedeš sve iz tanjira,...

Automobili puni bakterija

06-08-2015 Hits:1376 Zanimlivosti

Automobili puni bakterija

Opasnost vreba od ostataka hrane i pića, upotrebljenih maramica za nos bačenih na pod, smeća koje ume da stoji i po nekoliko meseci. Kada su stavili četvorotočkaše pod mikroskop, mikrobiolozi sa...

Ruski policajci žele službene irvase

26-12-2014 Hits:1919 Zanimlivosti

Ruski policajci žele službene irvase

Policija iz jednog ruskog distrikta na Uralu zatražila je formiranje brigade s irvasima kako bi se bolje izborila s kriminalcima. Oni su riješili da naprave ovu brigadu jer se motorne sanke...

Porno virus na Facebooku

25-12-2014 Hits:2114 Zanimlivosti

Porno virus na Facebooku

Ovih ste dana vjerovatno mogli vidjeti fotografiju koja se pojavila na Facebooku i na koju je dosad vjerovatno kliknuo velik dio vaših prijatelja. Nemojte postati jedan od njih. Naime, riječ je o...

U Drini ulovljen som težak 40 kilograma

30-09-2014 Hits:3144 Zanimlivosti

U Drini ulovljen som težak 40 kilograma

Soma teškog oko 40 kilograma i dugačkog 179 centimetara ulovio je juče ribar iz Malog Zvornika Rifat Rustemović u Drini ispod mosta Kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića koji povezuje Zvornik i...

Kristalima Svarovski obložila kompletan mercedes

25-09-2014 Hits:1858 Zanimlivosti

Kristalima Svarovski obložila kompletan mercedes

London - Najtsbridž važi za luksuzan dio Londona gdje bogati i poznati vole da se šepure. Britanci su već navikli da na ulicama viđaju arapske plejbojeve kako se vozikaju u...

Udala se za psa kako bi skinula crnu magiju

04-09-2014 Hits:3253 Zanimlivosti

Udala se za psa kako bi skinula crnu magiju

Tinejdžerka iz Indije Mangli Munda (18) udala se za psa Šerua na nagovor mještana njenog sela u istočnoj Indiji. Na njenoj svadbi bilo je čak 70 ljudi. Mangli je rečeno da...

10 stvari koje niste znali o Koka Koli

28-08-2014 Hits:2224 Zanimlivosti

10 stvari koje niste znali o Koka Koli

Koka Kola najpoznatije je piće, a iza riječi “OK“ i druga najpoznatija riječ na svijetu. Izumio ju je 1886. godine farmaceut dr Džon Pemberton, a njen recept je jedna od...