Menu

Najpoznatije žene u srpskoj istoriji

U vremenima kada su se uloge žena znatno razlikovale od današnjih i kada je sloboda djelovanja žene bila veoma sužena, one su ipak bile dovoljno jake i hrabre da se među drugim ženama, ali i muškarcima, istaknu i ostave svoj pečat u istoriji Srbije.

Bile su to prve žene među ljudima koji su u ovoj zemlji postavljali standarde u književnosti, slikarstvu, medicini, novinarstvu, nauci, pilotiranju, diplomatiji, ali i u ratovanju. One su najznamenitije Srpkinje!

znamenitesrpkinje

Jelena Anžujska
, osnivač prve ženske škole u Srbiji i prva srpska kraljica koja je postala svetiteljka

Jelena Anžujska je bila supruga srpskog kralja Stefana Uroša, koji je vladao od 1243. do 1276. godine, i majka kraljeva Dragutina i Milutina. Njen dvor nalazio se na samom rubu Kosova i Metohije u mjestu Brnjaci. U njemu je Jelena osnovala prvu Žensku školu u Srbiji u kojoj su se devojke učile ručnim radovima, a po završetku škole, kraljica ih je darivala mirazom za udaju. Bila je to prva stručna ženska škola, ne samo u Srbiji već i u Evropi, prema mišljenju istoričara.


Legenda kaže da se posle tri godine od svoje smrti javila u snu jednom monahu, a kada su otvorili njen grob, tijelo je nađeno cijelo i očuvano. Od te 1317. ona se slavi kao svetiteljka 12. novembra po novom kalendaru.

Monahinja Jefimija (Jelena Mrnjavčević), prva književnica Srbije

Jelena Mrnjavčević (oko 1350–1405) je bila kćerka uglednog vlastelina ćesara Vojihne i žena despota Uglješe, rođaka cara Dušana. Kada je despot poginuo u bici na Marici 1371. godine, Jelena je došla na dvor kneza Lazara, budući da je bila Miličina rođaka. Zamonašila se i uzela ime Jefimija, pod kojim je poznata kao prva srpska književnica. Vjeruje se da je Jefimija pomagala kneginji Milici u vođenju državnih poslova u periodu njene vladavine nakon Kosovske bitke i prilično uticala na obrazovanje Miličine djece.

U srpskoj književnosti Jefimija je ostala poznata po tri vredna književna djela: Tuga za mladencem Uglješom, Moljenje Gospodu Isusu Hristu i Pohvala knezu Lazaru. Zbog materijala u kojima su sačuvana, ova djela predstavljaju i spomenike primjenjene umjetnosti. Njeni radovi zamišljeni su kao dar manastirima Hilandaru i Ravanici.

Kneginja Milica Hrebeljanović, prva žena diplomata

Kneginja Milica Hrebeljanović (oko 1335–1405) bila je žena srpskog kneza Lazara i pravoslavna svetiteljka (Prepodobna Evgenija). Milica je imala Nemanjićko poreklo. Njen otac bio je knez Vratko, u narodnoj tradiciji poznatiji kao Jug Bogdan.

Kad joj je muž 1389. poginuo u Kosovskoj bici, Milica je upravljala narodom i državom, jer su joj sinovi još uvek bili maloljetni. Kneginja Milica se bavila i diplomatskom delatnošću, pa je sa monahinjom Jefimijom 1398. išla kod sulatana Bajazita da zastupa interese svog sina Stefana. Tom prilikom je izdejstvovala prenos moštiju Svete Petke iz Vidina u Beograd. Osnovala je manastir Ljubostinju u kome je i dočekala smrt.

Katarina Ivanović, prva srpska slikarka i prva žena među srpskim akademicima

Katarina Ivanović rođena je 1811. godine u Vesprimu u Mađarskoj, u trgovačkoj porodici. Kada je navršila 14 godina izrazila je želju da bude „živopiskinja”. Školovala se u Pešti kod tada najboljeg slikara Mađarske, Jozefa Peškija, i postala prva srpska slikarka.

„Uzdam se da će Srbi poštu odati mojim slikama i držati me u svom spomenu”, pisala je Katarina nakon što je nekoliko mjeseci ranije Narodnom muzeju poslala prvu pošiljku od osam slika.

Marija Maga Magazinović, prva moderna balerina i prva novinarka

Marija Maga Magazinović rođena je u Užicu 1882.godine. Iako je pola vijeka bila potpuno posvećena modernoj umetničkoj igri, u isto vreme bavila se i novinarstvom. Pisala je za „Poltiku” tekstove o ritmici i plastici kao oblicima tjelesnog i duhovnog vaspitanja omladine. U isto vrijeme, punih četrdeset godina Maga Magazinović je bila i profesor filozofije, njemačkog i srpskog jezika u Prvoj ženskog gimnaziji. Napisala je autobiografsku knjigu Jedan život.

Draga Ljočić, prva žena ljekar u Srbiji

Draga Ljočić, prva žena ljekar, rođena je u šabačkoj trgovačkoj porodici. Pošto nikada nije dobila dozvolu za rad u državnoj bolnici, osnovala je privatnu. Čak je bila prinuđena da naknadno pred komisijom tada poznatih ljekara polaže poseban ispit da se dokaže, iako je imala diplome iz Ciriha i Ženeve i specijalizaciju očnih bolesti. Draga se u balkanskim i svjetskom ratu priključila kao bolničarka srpskoj vojsci kako bi njegovala ranjenike.

Mileva Marić Ajnštajn, prva matematičarka Srbije i naučnica svjetskog glasa

Mileva Marić Ajnštajn(1875–1948) je bila prva srpska matematičarka i prva žena Alberta Ajnštajna, jednog od najgenijalnijih ljudi 20. vijeka. U leto 1896. upisala je studije medicine na Univerzitetu u Cirihu. U oktobru se prebacila na Državnu politehničku školu na studije matematike i fizike i bila tek peta žena koja je primljena u tu školu. Godine 1903. u Bernu se udala za Alberta Ajnštajna, ficičara i jednog od najvećih svjetskih umova. Njihov brak je propao, a mnogi tvrde da je ona doprinela ranim Ajnštajnovim radovima, ali je stepen njenog učešća u otkrićima nepoznat i predmet je brojnih polemika.

Milunka Savić, najpoznatija srpska ratnica i prva žena bombaš

Milunka Savić rođena je 1892. godine u selu Koprivnica kod Raške. Bila je narednik u Drugom puku i srpska heroina Balkanskih ratova i Prvog svjetskog rata. Ranjavana je u borbama devet puta. U Balkanskim ratovima borila se kao dobrovoljac, preobučena u muškarca. Godinu dana od pristupanja vojsci, Milunka je bila ranjena u Bregalničkoj bici. Tada je bolničko osoblje otkrilo njen pol.

U Prvom svjetskom ratu se naročito istakla kao bombaš u Kolubarskoj bici. Dobila je mnoga srpska i saveznička odlikovanja: dva ordena Karađorđeve zvjezde sa mačevima, medalje za hrabrost Miloš Obilić, Spomenicu oslobodilačkih ratova (1912–1913), Albansku spomenicu, dva francuska Ordena legije časti, francuski orden Ratnički krst sa zlatnom palmom i druge.

Jelisaveta Načić, prva Srpkinja arhitekta

Jelisaveta Načić (1878–1955) je bila prva žena diplomirani arhitekta u Srbiji. Diplomirala je 1900. godine na novoosnovanom Arhitektonskom odseku Tehničkog fakulteta Velike škole i tako postala dio prve generacije arhitekata školovanih u Beogradu.

Najveći broj građevina koje je Jelisaveta projektovala danas su zaštićene kao kulturno dobro. Oprobala se kao urbanista, projektovala je značajne javne, ali i privatne objekte, bavila se sakralnom i industrijskom arhitekturom, interesovala se za izgradnju ekonomičnih zgrada za kolektivno stanovanje radnika.

Najpoznatije djelo Jelisavete Načić u Beogradu je osnovna škola Kralj Petar Prvi, koju je projektovala na samom početku karijere. Nažalost, njen radni vijek je kratko trajao jer je 1916. odvedena u logor Nežider, a nakon oslobađanja iz logora nije se više bavila arhitekturom.

Danica Tomić, prva žena pilot u Srbiji

Prva žena pilot bila je Danica Tomić, koja je na konkursu lista „Politika” 1931. godine, zajedno sa još dvije devojke, krenula na obuku i dobila pilotsku dozvolu 1933. Kao žena komandanta Šestog vazduhoplovnog puka, zavoljela je letenje i svojom veštinom i hrabrošću od prijatno iznenađene komisije dobila zvanje turističkog pilota.

Ksenija Atanasijević, prva žena doktor nauka u Srbiji

Ksenija Atanasijević je prva žena koja je na Beogradskom univerzitetu stekla akademsku titulu doktora nauka. Oktobra 1923. Ksenija je izabrana za docentkinju Filozofskog fakulteta za predmet Istorija klasične filozofije. Ksenija se suočavala sa mnogim problemima kao jedina žena na Univerzitetu, a bila je i hapšena više puta. U međuvremenu, Enciklopedija Britanika je uvrstila u svoje odrednice njen doktorski rad o Đordanu Brunu kao relevantnu literaturu za shvatanje Brunove misli. Na osnovu svega što je ostavila iza sebe, mnogi smatraju da je Ksenija Atanasijević tvorac originalnog i cjelovitog filozofskog sistema.

Zanimljivosti

Prev Next

Mačak preživio pranje u veš mašini!

01-08-2016 Hits:1416 Zanimlivosti

Mačak preživio pranje u veš mašini!

Bobi iz Notigema u Engleskoj upao u mašinu za veš, preživeo je pranje na 60 stepeni i centrifugu"i tako iskoristio jedan od devet života" Bobi je kandidat za nagradu PSDA "Životinja...

Budućnost javnog gradskog prevoza

31-05-2016 Hits:995 Zanimlivosti

Budućnost javnog gradskog prevoza

U Kini je predstavljena maketa takozvanog izdignutog autobusa koji bi mogao da bude jedno od jeftinijih rešenja za prevazilaženje saobraćajnih gužvi u velikim gradovima te zemlje i smanjenje zagađenja vazduha. Tendencija...

Proljeće je pravo vrijeme za ljubav

24-03-2016 Hits:1277 Zanimlivosti

Proljeće je pravo vrijeme za ljubav

Ako se ovih dana osećate usamljeno, jer nemate nikoga prema kome gajite posebna osećanja, ništa se ne brinite! Naučno je dokazano da proleće predstavlja pravo vreme za ljubav! “Zaljubljivost u ovo...

Najpoznatije žene u srpskoj istoriji

10-03-2016 Hits:1397 Zanimlivosti

Najpoznatije žene u srpskoj istoriji

U vremenima kada su se uloge žena znatno razlikovale od današnjih i kada je sloboda djelovanja žene bila veoma sužena, one su ipak bile dovoljno jake i hrabre da se...

Kako je nastao 8. mart Dan žena

08-03-2016 Hits:1053 Zanimlivosti

Kako je nastao 8. mart Dan žena

Međunarodni dan žena koji se obeležava 8. marta svake godine predstavlja praznik kojim se slave ekonomska, politička i društvena dostignuća pripadnica ženskog pola. Razlog zbog koga se ženska prava ističu izvan...

Zašto ljudi leže kod psihologa?

04-03-2016 Hits:1010 Zanimlivosti

Zašto ljudi leže kod psihologa?

Vidjeli ste ovo sigurno u mnogim filmovima i serijama kada ljudi odu na seansu kod psihoanalitičara... Na sajtu "Quora" pitanje zašto pacijenti leže na kauču kada odu kod psihologa je izazvalo...

Ove riječi se ne mogu prevesti ni na jedan jezik

24-02-2016 Hits:996 Zanimlivosti

Ove riječi se ne mogu prevesti ni na jedan jezik

Uprkos globalizaciji i činjenici da sve više ljudi uči strane jezike, i dalje postoje riječi koje se ne mogu prevesti ni na jedan strani jezik. To ne bi trebalo da nas...

Narodna vjerovanja o ljubavi

16-02-2016 Hits:1866 Zanimlivosti

Narodna vjerovanja o ljubavi

Pred vama su neka od narodnih vjerovanja vezanih za ljubav. - Kada se dvoje sudare glavama u želji da nešto podignu, zavoljeće se. – Ako uvijek pojedeš sve iz tanjira,...

Automobili puni bakterija

06-08-2015 Hits:1342 Zanimlivosti

Automobili puni bakterija

Opasnost vreba od ostataka hrane i pića, upotrebljenih maramica za nos bačenih na pod, smeća koje ume da stoji i po nekoliko meseci. Kada su stavili četvorotočkaše pod mikroskop, mikrobiolozi sa...

Ruski policajci žele službene irvase

26-12-2014 Hits:1884 Zanimlivosti

Ruski policajci žele službene irvase

Policija iz jednog ruskog distrikta na Uralu zatražila je formiranje brigade s irvasima kako bi se bolje izborila s kriminalcima. Oni su riješili da naprave ovu brigadu jer se motorne sanke...

Porno virus na Facebooku

25-12-2014 Hits:2075 Zanimlivosti

Porno virus na Facebooku

Ovih ste dana vjerovatno mogli vidjeti fotografiju koja se pojavila na Facebooku i na koju je dosad vjerovatno kliknuo velik dio vaših prijatelja. Nemojte postati jedan od njih. Naime, riječ je o...

U Drini ulovljen som težak 40 kilograma

30-09-2014 Hits:3108 Zanimlivosti

U Drini ulovljen som težak 40 kilograma

Soma teškog oko 40 kilograma i dugačkog 179 centimetara ulovio je juče ribar iz Malog Zvornika Rifat Rustemović u Drini ispod mosta Kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića koji povezuje Zvornik i...

Kristalima Svarovski obložila kompletan mercedes

25-09-2014 Hits:1834 Zanimlivosti

Kristalima Svarovski obložila kompletan mercedes

London - Najtsbridž važi za luksuzan dio Londona gdje bogati i poznati vole da se šepure. Britanci su već navikli da na ulicama viđaju arapske plejbojeve kako se vozikaju u...

Udala se za psa kako bi skinula crnu magiju

04-09-2014 Hits:3209 Zanimlivosti

Udala se za psa kako bi skinula crnu magiju

Tinejdžerka iz Indije Mangli Munda (18) udala se za psa Šerua na nagovor mještana njenog sela u istočnoj Indiji. Na njenoj svadbi bilo je čak 70 ljudi. Mangli je rečeno da...

10 stvari koje niste znali o Koka Koli

28-08-2014 Hits:2194 Zanimlivosti

10 stvari koje niste znali o Koka Koli

Koka Kola najpoznatije je piće, a iza riječi “OK“ i druga najpoznatija riječ na svijetu. Izumio ju je 1886. godine farmaceut dr Džon Pemberton, a njen recept je jedna od...